อาหารสายยางสำหรับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเนื้อหานี้มีไว้เพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลเท่านั้น โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหากต้องการคำแนะนำหรือการวินิจฉัยทางการแพทย์
สำหรับผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) อาหารทางสายยางมีความสำคัญมากเป็นพิเศษ เพราะผู้ป่วยกลุ่มนี้มักจะ "เหนื่อยง่าย" จนทานอาหารได้น้อย และร่างกายต้องใช้พลังงานอย่างมหาศาลในการช่วยหายใจครับ
หัวใจสำคัญของการจัดอาหารทางสายยางสำหรับ COPD คือการ "ลดภาระการทำงานของปอด" โดยมีหลักการดังนี้ครับ:
1. ลด "คาร์โบไฮเดรต" เพิ่ม "ไขมันดี"
นี่คือหลักการที่สำคัญที่สุดสำหรับโรคปอดครับ:
เหตุผล: เมื่อร่างกายย่อยแป้งและน้ำตาล (คาร์โบไฮเดรต) จะเกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO 2) ในปริมาณสูง ซึ่งปอดของผู้ป่วย COPD ขจัดออกได้ยาก ทำให้ผู้ป่วยยิ่งเหนื่อยหอบและหายใจลำบาก
วิธีปรับ: ลดปริมาณแป้งลง และแทนที่ด้วย "ไขมันดี" (น้ำมันรำข้าว, น้ำมันมะกอก) เพราะไขมันให้พลังงานสูงแต่เกิดก๊าซ CO 2
2. สารอาหารที่เน้นเป็นพิเศษ
โปรตีนสูง: เพื่อป้องกันกล้ามเนื้อช่วยหายใจฝ่อ (อกไก่, ไข่ขาว, ปลา)
จำกัดปริมาณน้ำ (ถ้ามีอาการบวม): ผู้ป่วย COPD บางรายมีภาวะหัวใจซีกขวาวายร่วมด้วย อาจต้องใช้อาหารสูตรที่ให้ พลังงานสูงแต่ใช้น้ำน้อย (High Calorie, Low Volume) เพื่อไม่ให้ปอดทำงานหนักเกินไป
สารต้านอนุมูลอิสระ: เพิ่มวิตามิน C, E และเซเลเนียม (จากผักผลไม้ปั่นละเอียด) เพื่อช่วยลดการอักเสบของเนื้อเยื่อปอด
3. การเลือกใช้สูตรอาหาร
สูตรสำเร็จรูป: หากใช้ทางการแพทย์ แนะนำสูตรสำหรับผู้ป่วยโรคปอดโดยเฉพาะ (เช่น Pulmocare) ซึ่งจะปรับสัดส่วนไขมันสูงและคาร์โบไฮเดรตต่ำมาให้แล้ว
สูตรปั่นผสมเอง: * แป้ง: ลดข้าวหรือฟักทองลงเล็กน้อย
ไขมัน: เติมน้ำมันรำข้าวเพิ่มขึ้นเพื่อให้ได้พลังงานครบ
โปรตีน: ใช้ไข่ขาวหรืออกไก่ต้มสุกปั่นละเอียด
4. เทคนิคการให้เพื่อความปลอดภัย
แบ่งมื้อย่อย: แทนที่จะให้มื้อใหญ่ 3-4 มื้อ ให้แบ่งเป็น 5-6 มื้อเล็กๆ เพื่อไม่ให้กระเพาะที่ขยายตัวไปเบียดกะบังลม ทำให้หายใจลำบากขึ้น
ความเร็ว: ให้อาหารช้าๆ เพื่อป้องกันภาวะเหนื่อยหอบขณะรับอาหาร
ท่านั่ง: ต้องนั่งตัวตรงหรือศีรษะสูง 45 องศาเสมอ เพราะปอดของผู้ป่วย COPD ต้องการพื้นที่ในการขยายตัวมากที่สุด
5. การเฝ้าระวัง
สังเกตอาการ "หอบเหนื่อย" ระหว่างและหลังให้อาหาร
หากผู้ป่วยดูหน้าเขียว หรือหายใจเร็วขึ้นอย่างชัดเจน ให้หยุดการให้อาหารทันที
ตรวจสอบอาการท้องอืด เพราะลมในท้องจะดันกะบังลมทำให้ปอดทำงานยากขึ้น
💡 สรุปความต่าง
อาหารทางสายยางของ COPD จะต่างจากคนปกติคือ "เน้นไขมันดีมากกว่าแป้ง" เพื่อลดก๊าซเสียในร่างกายครับ
